آغاز دفتر ثانى از تاريخ رشيدى كه آنچه بعد از سنهء تسعمايه « 1 » 1 به تفاريق در الوس مغول و اوزبك و چغتاى واقع شده « 2 » در ايام تولد اين كمينه كه سنه خمس و تسعمايه 2 بوده ، فضلاى عصر ، شه شرق و « 3 » نور چشم شاه 3 تاريخ يافته‌اند ، دولت خواقين مغول نسبت به « 4 » ايام سابقه روى ( 93 ر ) در تزايد داشته زيرا كه اين زمان ناگه بلاد مغولستان كه عبارت از قراختاى 4 [ است ] « 5 » منعدم گشته ، تا زمان جلوس سلطان يونس خان به شهر و آبادانى كه غالبا در شهور « 6 » سنه تسع و ثمانين و ثمانمايه بوده است ، اكثر مغول هرگز صاحب قريهء نبوده ، بلكه روى آبادانى را نديده بودند « 7 » . مصراع « 8 » : گروهى مثال سبوع جبال . شرح آنكه ولايت شاش مع زوايد در تحت ضبط مغول درآمده و تمامى صحراى مغولستان و مفازات آن مضبوط گشته ، تطويل دارد و - ان شاء اللّه تعالى - كه در « 9 » « تاريخ اصل » مشروح خواهد شد . بالجمله بعد از تاريخ مذكور تا اوايل سنه ثمان و تسعمايه ، 5 احوال الوس مغول بر نهج رفاهيت مىبوده . تفصيل اين مجمل آن است كه « 10 » والد بنده كه محمد حسين گوركان ابن محمد حيدر « 11 » گوركان ابن امير كبير ، صاحب السيف و السرير ، امير « 12 »

--> ( 1 ) . نگ : - بعد از سنهء تسعمايه . ( 2 ) . نت : شد . ( 3 ) . نگ : - فضلاى عصر شه شرق و . ( 4 ) . نت : - به . ( 5 ) . نب : - است . ( 6 ) . نگ : آغاز . ( 7 ) . نت : بوده‌اند . ( 8 ) . نت : بيت / نگ : - مصراع . ( 9 ) . نت : - در . ( 10 ) . نگ : - بالجمله بعد از . . . است كه . ( 11 ) . نت : - حيدر . ( 12 ) . نگ : - امير .